३ पुस्तके: साखरक्षण, गंधरेषा आणि काळीजलेणीलेखक: श्री. नारायण जाधव

३ पुस्तके: साखरक्षण, गंधरेषा आणि काळीजलेणी
लेखक: श्री. नारायण जाधव

दूरदर्शनवरील ‘दूसरी बाजू’ या कार्यक्रमात सुप्रसिद्ध भारतीय चित्रपट, दूरदर्शन आणि रंगमंच अभिनेते श्री. विक्रम गोखले यांनी सुप्रसिद्ध अभिनेते व लेखक श्री. नारायण जाधव यांची घेतलेली मुलाखत पाहताना एक वेगळीच अनुभूती आली. संवाद साधा होता, पण त्यामागची संवेदनशीलता, विचारांची परिपक्वता आणि अनुभवांची समृद्धी सहजपणे जाणवत होती. श्री. जाधव यांनी त्यांच्या लिखाणाविषयी बोलताना ज्या ओघवत्या शैलीत स्वतःला व्यक्त केले, त्यातून त्यांच्या लेखनाचा स्वर आधीच ऐकू येत होता. त्या क्षणीच त्यांच्या पुस्तकांकडे वळावे, असे मनोमन ठरले.

परंतु, ही पुस्तके सहजपणे हाती लागणारी नव्हती. बरीच शोधाशोध केल्यावर अखेर बुकशेल्फचे श्री. वझे यांनी ती प्रकाशकाकडून मिळवून दिली, या प्रक्रियेत एक वेगळाच आनंद दडलेला होता. या शोधाचा धागा मला फेसबुकवरील ‘#वाचनवेडा’ या वाचनप्रेमी समूहातून मिळाला. अशा समूहांमुळे पुस्तकांच्या जगातले अनेक अदृश्य दरवाजे उघडतात, याची पुन्हा एकदा जाणीव झाली.

श्री. जाधव यांचे लेखन वाचताना, त्यांच्या बोलण्यातील सहजता आणि ओघवतेपणा अक्षरशः शब्दांत उतरलेला दिसतो. त्यांच्या व्यक्तिचित्रणांमध्ये एक जिवंतपणा आहे, जणू ते समोर बसून संवाद साधत आहेत, आठवणी उलगडत आहेत, आणि प्रत्येक तपशील हळुवारपणे आपल्या समोर ठेवत आहेत. त्यामुळे वाचन ही केवळ कृती राहत नाही; ती एक अनुभवयात्रा बनते. त्यांच्या लेखनात रंगभूमी, नाटक, पुस्तके आणि माणसे – या सर्वांबद्दलचे एक खोल, नि:स्वार्थ प्रेम जाणवते. मात्र हे प्रेम आंधळे नाही; ते निरीक्षणशील आहे, सूक्ष्म आहे, आणि अनुभवातून परिपक्व झालेले आहे. त्यांच्या कथांमध्येही व्यक्तिचित्रणांची छाया दिसते, जणू प्रत्येक कथा एखाद्या व्यक्तीच्या मनाचा आरसा आहे.

१. साखरक्षण (कथासंग्रह)
या संग्रहातील व्यक्तिचित्रणे वाचताना, व्यक्तींच्या सहवासातील सूक्ष्म क्षण टिपण्याची लेखकाची ताकद प्रकर्षाने जाणवते. वि. वा. शिरवाडकर, अशोक रानडे, प्रभाकर पणशीकर, विक्रम गोखले आणि पु. ल. देशपांडे यांच्याशी संबंधित आठवणींमध्ये केवळ माहिती नाही, तर भावबंध आहे – एक ‘साखरक्षण’.
या लेखनात प्रांजळपणा आहे, आणि त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे एक आत्मीयता आहे. कामगार रंगभूमीसाठी त्यांनी केलेल्या कार्यामागील तळमळ वाचताना आपल्याला सुद्धा प्रेरणा मिळते, ऊर्जा मिळते – नाट्यकलेबद्दलची त्यांची बांधिलकी स्पष्टपणे जाणवते.

२. गंधरेषा (कथासंग्रह)
या कथासंग्रहाला सुप्रसिद्ध अभिनेते श्री. विक्रम गोखले यांची प्रस्तावना लाभलेली आहे, आणि ती जणू वाचकाला कथांच्या जगात प्रवेश करण्यासाठी एक सौम्य दार उघडते. सर्वच कथा प्रभावी आहेत, परंतु ‘यक्षप्रश्न’ ही कथा विशेष ठसा उमटवून जाते. ती केवळ कथा म्हणून न वाचता, एक अंतर्मुख करणारा अनुभव म्हणून जरूर वाचावी.

३. काळीजलेणी (कथासंग्रह)
या कथासंग्रहातील कथा मानवी मनाच्या गाभ्याशी संवाद साधतात. सूक्ष्म निरीक्षण आणि भावभावनांचे नाजूक चित्रण यातून प्रत्येक कथा एक वेगळी छटा उभी करते.

या कथा वाचताना असे जाणवते की मानवी स्वभाव, त्यातील गुंतागुंत, आणि भावनांचे अनेक स्तर – हे सर्व शब्दांच्या माध्यमातून अत्यंत संयतपणे उलगडत आहे.

लेखकाविषयी: श्री. नारायण जाधव हे असे लेखक आहेत, ज्यांच्या लेखनात अनुभवांची उब, निरीक्षणांची सूक्ष्मता आणि माणसांविषयीची आस्था एकत्रितपणे जाणवते. रंगभूमीशी असलेला त्यांचा निकटचा संबंध त्यांच्या लेखनाला एक वेगळीच खोली देतो. त्यांची भाषा अलंकारिक नाही, परंतु ती जिवंत आहे. ती वाचकाला आकर्षित करते आणि हळूहळू आपल्यात सामावून घेते.

शेवटी, या पुस्तकांकडे पाहताना असे वाटते की ही केवळ वाचण्याची पुस्तके नाहीत, तर अनुभवण्याची आहेत. आणि कदाचित, प्रत्येक वाचनानंतर आपण स्वतःबद्दलही काहीतरी नव्याने समजून घेतो.